Voor ons, eerste-schooldagjaagsters, is er één woord: FOCUS! Dit woord maakt het verschil tussen chaos en souplesse. Dit is ook zo in ons werk. Ik leg het je even uit.

Laserblik op blauw
Voor het nieuwe schooljaar 2010-2011 heeft zoonlief een blauwe jeans en een blauwe trui nodig. Het is zaterdagnamiddag. Ik ben in een winkel met broeken en truien in alle modellen, kleuren en maten.  Er is een massa volk.

Ik zoef tussen de gangen met laserblik op ‘blauw’. Al het andere is als een landschap dat door de snelheid van de trein aan het zicht wordt onttrokken. Snel zoekt mijn blik de stapel ‘jeans’ en ‘blauw’. Gelukkig, maat 134 is nog ruim voorradig. Klaar! Vlug naar de kassa en met de snelheid van het licht kom ik de winkel uit. Mission accomplished en dat in één uur tijd!

Wat is er gebeurd? Ik ben de winkel ingestapt en heb alle rode, groene, gele, paarse en andere kledingstukken niet gezien.  Ik was op zoek naar ‘blauw’. In tegenstelling tot andere winkeltrips, wist ik exact wat ik nodig had. Einde verhaal.

De andere keren dwaalde ik tussen de rekken en liet vele stofjes en kleurtjes tussen mijn vingers glijden.  Dan keek ik ook nog even bij de dameskledij (je weet maar nooit of er iets leuks te vinden is).  Accessoires zijn dicht bij de kassa ook altijd zo mooi uitgestald. En misschien wilde manlief nog een nieuwe jas…

Elimineer verstoringen
Wanneer er chaos en stress heerst op ons kantoor, dan is  ‘focus’  waarschijnlijk wat ontbreekt.  Focus geeft snelheid, vertrouwen en effectiviteit. Denk er eens over na.  Als je exact weet wat je wilt bereiken, dan elimineer je onmiddellijk alle verstorende factoren die je gek maken. Als je focus hebt, dan gaat alles sneller en makkelijker, want je weet precies wat je wilt en wat niet. Kortom, focus snijdt door je professionele chaos als een mes door de boter.

Meer grip
Als je werk je te veel wordt, dan volgt hier een eenvoudige manier om meer grip op je dag te krijgen:  Weet precies wat je wil bereiken vóór  je aan je werkdag begint. De grootste fout die we maken, is de computer opstarten zonder een duidelijk plan met prioriteiten dat onze tijd en acties bepaalt.  Hoe drukker en hoe succesvoller we worden, hoe meer deze gewoonte aan belang wint.

Zonder focus loop je het risico opgezogen te worden in e-mail, telefoontjes en ‘heb je een minuutje’-meetings. Aan je bureau gaan zitten zonder duidelijk plan is als een warenhuis binnenlopen met een miljoen kledingsstukken zonder te weten wat je wilt kopen. Wanneer je duidelijkheid en focus hebt over wat je wilt bereiken, dan is de kans dat je mooie resultaten bereikt zo veel groter en de stress zo veel minder. Tien minuutjes prioriteiten bepalen bij het begin van je dag doet wonderen voor je resultaten en je tijd.

Ik lees ook graag jouw verhaal of belevenissen over dit onderwerp.

Toch wilde ik deze keer een andere strategie volgen (vanuit: ‘Practice as you preach!’): ik gaf mezelf vijf uur om dit varkentje te wassen en niet in de laatste week van augustus (oude strategie…).  Ik besloot het in de eerste week van juli te doen!

Geen tijdsdieven
De volgende dag werd zeer intens: ik was aan mijn bureau ‘vastgeketend’  om vijf uur te schrijven;  zonder telefoon, GSM of andere tijdsdieven. Elke cel in mijn lichaam was gefocust op de taak.

Wat was het resultaat? Diezelfde dag had ik een paper klaar voor verzending. Nog even het gevecht leveren met ‘Mrs. Perfect’ en ’send mail’. En dan… een hele zomer zonder geruis op de achtergrond: “Ik moet nog een paper schrijven,  pff…, ik moet nog een paper schrijven…”

Zwoegen
Herken je dat? Heb jij ook die werkgewoonte die ons VEEL langer over taken laat doen dan nodig? We zijn dagen, weken, maanden aan het zwoegen op onze creaties. Waarom doen we dat zo?

Omdat we onze goede, trouwe vriend ‘De Wet van Parkinson’ uit het oog verliezen. De Wet van Parkinson stelt dat een activiteit zich uitbreidt in functie van de gegeven tijd. Vertaling: als je een week hebt voor een taak dan zal je waarschijnlijk een week (of twaalf) nemen om de taak te voltooien.

Stel je nu het volgende voor: je mag een offerte maken  waarvan je alleen maar kon dromen, en die offerte moet morgen bij je klant zijn.  Je hele jaar is gemaakt, alleen met deze zaak. Zou je er dan twee weken over doen?  Zeker niet!  Je computer zou heet worden door de snelheid waarmee die offerte uit je printer zou rollen.

En als je nu twee weken tijd zou hebben…dan zou je er twee weken over doen,  om erover te denken, je zorgen te maken, verbeteringen en aanpassingen aan te brengen, en het resultaat zou misschien niet zo goed zijn.

Laserstraal
Zo gaat dat. Wanneer we met een zeer strakke deadline werk moeten opleveren, dan zijn we op de taak gefocust en worden onze creatieve vermogens samengebundeld als een laserstraal.

Samengevat? We kunnen al onze taken in VEEL minder tijd afhandelen dan we denken.  En nog goed werk afleveren ook. Kijk even voor jezelf.  Ik wed er op dat je veel voorbeelden hebt uit je eigen werk en leven. Van die dingen die je ’snel’ klaar moest hebben en waarbij je bovendien een goed resultaat  bereikte.

Momentum creëren
Het echte geheim is om te leren bewust en opzettelijk dit soort van gefocust momentum te creëren. Eerst moeten we vriendschap sluiten met onze ‘Wet van Parkinson’ en weten dat elke activiteit zich uitbreidt in functie van de tijd die we hiervoor beschikbaar hebben.

Dan nemen we volgende stappen:
1. Externe blik
De meesten onder ons vinden het makkelijker om dingen te doen voor anderen dan voor onszelf.  Als dat ook voor jou gedlt, gebruik dat dan in je voordeel.  Beloof het aan iemand, informeer een collega, maak het bekend, zodat je afgaat als je de afspraak met jezelf niet nakomt.

2. Duidelijke tijdsblokken
Bepaal een duidelijke tijd en datum voor het opleveren van het werk EN bepaal het aantal uren om de klus te klaren. Hoe specifieker je bent, hoe groter de kans dat je snel en op tijd klaar bent.

3. Zero onderbrekingen
Dit is HÉÉL essentieel! Geen verstrooiingen of onderbrekingen gedurende je creatieve tijd. Geen sms-jes, geen e-mail, geen telefoon, geen surfen op het internet of afdwalen van je taak.  Als je hulp nodig hebt of informatie, doe dat dan kort. Blijf ‘uber-focust’.

4. ’Geen falen’-instelling
Dit is waarschijnlijk het belangrijkste van alles: zelfvertrouwen.  Geef jezelf geen ruimte om te panikeren, te klagen of ‘er in te zakken’.  Zet je neer en doe wat nodig is.

Wanneer je deze stappen volgt, dan kan je makkelijk tweemaal zoveel resultaat halen en tegelijk minder werken!

Laat me weten hoe het gaat, en vertel me jouw verhaal of goede anekdote over dit onderwerp!

Je zou toch zeggen dat ik lef en moed heb, dat ik nergens bang voor ben, dat niets mij belemmert of weerhoudt. Ik ga voor wat mij drijft, wat ik boeiend en belangrijk vind. Mijn hart volgen, avontuur, vrijheid, spanning en een bijdrage leveren aan mensen, waarvan ik denk dat zij dat nodig hebben. Dan heb ik het gevoel dat ik leef. Tja, als het gaat om avontuur, dan durf ik alles.

Misschien is niet iedereen zo avontuurlijk als ik. Dat hoeft natuurlijk ook niet. Wel denk ik dat iedereen het herkent, wanneer hij helemaal zijn hart volgt. Datgene doen waar je warm van wordt, waar je goed in bent. En als je er aan terug denkt nog steeds dat gevoel hebt, met een glimlach op je gezicht en een twinkeling in je ogen.

Je eigen waarden vervullen
Je waarden vervullen, je hart volgen, je droom verwezenlijken. Is dat werkelijk zo gemakkelijk? Allereerst is belangrijk dat je jouw waarden kent, dat je  in contact bent met dat waar je echt warm van wordt.

Voor mij is het niet alleen het avontuur en de spanning, die mij het gevoel geven dat ik leef. Er zijn waarden die voor mij erg belangrijk zijn. Eerlijkheid, betrouwbaarheid, verantwoordelijk zijn, integriteit, groei, ontwikkeling, contact…

Belemmeringen
Misschien herken je  het volgende:
Als je er over nadenkt dan lijkt het ineens niet zo vanzelfsprekend om ervoor te zorgen dat deze waarden vervuld worden. Eerlijkheid bijvoorbeeld. Ben ik werkelijk eerlijk als ik zie dat er onrecht wordt gedaan aan anderen of mijzelf? Sta ik dan op en geef ik aan wat ik zie gebeuren en neem ik mijn verantwoordelijkheid voor de consequenties? Of blijf ik liever in de schaduw en wacht ik tot iemand anders er iets aan doet? Of laat  ik het voorbij gaan tot het vanzelf oplost? En wat betekent integriteit eigenlijk? Zeggen wat je denkt en doen wat je zegt…. Ja, maar doe ik dat als het er op aankomt?

Ik denk hier vaak over na en kom er achter dat ik het vaak wel erg graag zou willen, maar dat ik me vaak belemmerd voel om werkelijk mijn verantwoordelijkheid te nemen. Waar ik dan – na nog langer denken achter kom –  is dat het mijn eigen gedachten zijn die er voor zorgen dat ik niet doe wat ik zou willen doen.

Angst voor falen; doe ik het wel goed? Willen voldoen aan verwachtingen van anderen en denken te weten wat die verwachtingen zijn.  Of bang zijn om te anderen te kwetsen. Dat laatste is, als ik er nog dieper over nadenk, eigenlijk niet meer dan angst om zelf gekwetst of afgewezen te worden. Ik moet immers iets doen of zeggen wat anderen misschien niet zo prettig vinden. Bij voorbaat ben ik dan al bang voor hun reactie op mij en dus doe ik het maar niet.

Mogelijkheden
Gedachten bepalen wat je voelt of hoe jij je voelt; dat is voor mij een ding dat zeker is. Denken is noodzakelijk om te functioneren, maar gedachten zijn niet altijd functioneel. Belemmerde gedachten noemen ze dat. En wie kent ze niet?! Ik wel in elk geval!

De kunst is dan ook om deze gedachten te leren herkennen, ze als het ware van een afstand te bekijken om te bepalen of ze je ondersteunen (in het vervullen van je waarden) of dat ze belemmeren. Vervolgens kan je ze wel of niet volgen. Of, als ze je niet ondersteunen, ze laten gaan en er andere gedachten voor kiezen, die je wel leiden naar dat wat belangrijk voor je is. Genoeg mogelijkheden dus.

Oefening baart kunst
Als coach ben ik me erg van bewust dat het kunnen herkennen en kiezen van deze gedachten een middel is om meer te kunnen sturen op de doelen en resultaten die je wilt (of moet) behalen. Ik zie bij de deelnemers die ik coach dat kiezen soms een gevecht lijkt.

Gedachten en ook meningen leiden soms hun eigen leven en bepalen voor jou de weg. Daarom vind ik het zo mooi de mensen die ik begeleid, te laten ervaren wat gedachten doen en wat ze kunnen veroorzaken. Er verschijnt ineens een weg vol mogelijkheden.

Gemakkelijk? Nee  dat niet. Maar oefening baart kunst, zegt het spreekwoord. De mooiste kunstwerken, de beste sportprestaties, de mooiste resultaten worden (soms met vallen en opstaan) door veel training, coaching en oefening en doorzettingsvermogen behaald!

“De cirkel is verdeeld over 168 uur”, hoor ik Dirk, onze cursusleider, zeggen. “Nu ga je de uren invullen die je slaapt, die je werkt, alles invullen wat je de hele week doet. We gaan een budget van tijd maken.”

Opgewekt vul ik slapen in. Niet dat ik slaap, maar ik lig in ieder geval in bed. Dan mijn werkuren. Ik word wat minder opgewekt. Meer dan de helft van de cirkel is al vol! Ook de reisuren moeten een plekje krijgen.

Ik ga na wat ik de hele dag doe. Op de achtergrond vang ik op dat Dirk zegt dat ook persoonlijke verzorging in de cirkel moet. Douchen, haren drogen, make-up opdoen. Ontbijten, maar ook koken en het resultaat daarvan opeten, moeten worden ingevuld.

Voor dood op de bank
’s Avonds val ik altijd op de bank in slaap… ‘voor dood op de bank liggen’ zou een betere omschrijving zijn.  Mezelf overwinnend vul ik het in. Sombere gedachten overmannen me.

“Gaat het nog Jeannette?” vraagt Dirk, die ineens naast me staat. Ik stamel iets van “Ja hoor, prima”, en ik hoor zelf hoe onecht het klinkt. De laatste 12 uur vul ik - inmiddels wanhopig - in met huishouden, boodschappen doen, moeder zijn en hobby. Dat laatste houd ik maar algemeen, want ik zou niet weten wanneer ik voor het laatst iets hobby-achtigs gedaan heb. Vaag hoor ik nog dat we de BV-ik niet moeten vergeten. “Die moet ik dan nog eerst even oprichten”, denk ik verbouwereerd.

Begroting voor een leuk leven
Dan gebeurt het erge. Nu zegt Dirk dat we in de linkerbovenhoek van de bladzijde op moeten schrijven wat we eigenlijk heel graag zouden willen. Dat betekent tijd, en welke  tijd uit de cirkel we dan willen inleveren voor wat we heel graag willen, want, en alweer hoor ik het Dirk zeggen, “een week heeft maar 168 uur”.

Ik doe iets fout. Heel erg fout. In deze cirkel staat geen leuk leven. En wat ik heel graag zou willen,  is al helemaal niet realistisch meer. Ik moet heel snel een nieuwe begroting maken, voordat ik geen tijd meer overhoud!

En… vanaf de volgende vakantie gaat het écht anders. Want, ik heb net tijd in mijn agenda geblokkeerd voor de afronding van mijn werkzaamheden voordat ik op wintersport ga! Vanaf twee weken voor die vertrekdatum maak ik in mijn CiEP uur specifiek tijd vrij om de planning tot de vakantie door te nemen. Alles dat ik niet meer kan óf hoef te doen, gaat plan ik gewoon na mijn skivakantie in. De laatste twee dagen voor die vakantie heb ik mijn agenda ‘dicht gepland’ om mijn werk af te ronden. Wie met mij wil afspreken zal dan voor die dagen een afspraak moeten maken en anders wordt het na mijn vakantie. Op de eerste werkdag na mijn vakantie heb ik overigens de hele dag gepland om mijn post en e-mail bij te werken, te plannen en weer aan te haken bij het werk. Dat voelt heerlijk: ik heb nu al zin om mij met de voorbereiding van de wintersportvakantie bezig te houden!

Maar, de realiteit zegt mij dat ik eerst nog de afronding voor deze zomervakantie heb te doen. Het is niet anders én het is een heerlijk gevoel dat het de volgende keer echt anders gaat!

 Fijne vakantie!

Nog benauwder
Ik kreeg het nog benauwder toen ik mij realiseerde dat mijn vakantie inmiddels wel erg dichtbij kwam. En ik wilde ook mijn werkkamer verbouwd hebben: nieuwe vloerbedekking, wandbekleding, meubels, lampen, etc. Ik droomde al anderhalf jaar van een heuse professionele werkkamer. En ik besloot het niet meer uit te stellen. Ik liet me niet meer afschepen met “Dat komt hierna wel”. Want het zou wel een hele klus zijn waar je eigenlijk liever niet aan begon. Zoiets waar je je HELE kamer eerst voor moet leegmaken… En ik besefte dat daar na mijn vakantie al helemaal geen tijd voor zou zijn.

Mijn echtgenoot had net samen met zijn broer laminaat op de nieuwe zolderkamer gelegd. Althans, tot aan de overloop en exclusief alle lastige plinten. Er leek allemaal wel schot in te zitten, maar hij was inmiddels wel hard aan vakantie toe. Maar ook hier weer bleek ik de juiste man getrouwd te hebben. Die lieverd bleek namelijk bereid om ook het volgende weekend helemaal vrij te maken voor de verbouwing van mijn werkkamer. Het zou gaan gebeuren!

Alles eruit
Vrijdag begon het. Alles eruit. Maar eerst alle computersnoeren en toebehoren van stickers voorzien zodat ik na afloop alles weer zou kunnen aansluiten. Na ontmanteling hield ik een compleet plastic krat met snoerenzooi over. Net als alle andere spullen hebben we die in een halve dag naar de nieuwe zolder gesjouwd. Alle kasten leeg, vervolgens uit elkaar gehaald, etc. Je kent het wel. Wat een ruimte ineens in die lege kamer. Maar nu moest het nieuwe nog gekocht worden.

Bij het plaatselijke benzinestation een aanhangwagentje gehuurd. Had ik nog nooit gedaan. Dat ging goed. Op naar de Ikea voor laminaat en meubels. Bij het terugbrengen van het aanhangwagentje werden we gematst; we kregen korting omdat we binnen 3 uur terug zouden zijn. Maar we waren bijna 4 uur weg geweest. Dat maakt dat je daar nog wel eens zo’n wagentje wilt huren.

Inmiddels was de vrijdag wel om. De volgende ochtend naar de verfwinkel. Voor advies. Nou dat kregen we. Alles werd erbij gehaald. En toen moest alle verf nog geschud worden in die machines. Waarom zo’n man dan blijft doorpraten, begreep ik niet zo goed. We gingen toch al verf van hem kopen?

Waden door stroop
Hadden we nu alles? We dachten van wel en wilden aan de slag met schilderen. De vloerbedekking moest er nog uit. En toen kwam het. Het was derdehands blauwkatoenen vloerbedekking. Met een rug van foam. Om er met mijn bureaustoel goed op te kunnen rollen, had ik ooit zo’n plastic mat gekocht met van die puntjes eronder. Zodat de mat zich kon vastklauwen in het tapijt. Nou dat had het gedaan. Niet alleen was de foamlaag inmiddels bijna geheel vergaan, ook waren de plastic puntjes er dwars doorheen gegaan.

De betonvloer leek wel open eczeem te hebben. Het zag er gewoon viezig uit op de plek waar ik al die jaren met mijn bureaustoelwieltjes op en neer had gerost. Ik had er letterlijk doorheen gezeten. Het muntje viel. Daarom was alles de laatste tijd zo moeizaam gegaan. Niks leek te lukken. En wat er met veel moeite uit mijn handen kwam, leverde niet het verwachte resultaat op. Soms leek mijn hele professionele bestaan wel op waden door de stroop. Maar het lag niet aan mij! Het lag aan de spullen, de ruime, de plek. Ik was niet de schuldige, maar de tand des tijds. En het feit dat ik te lang had gewacht met vernieuwen. Oh, wat een geruststelling. Het zou allemaal weer goed komen met mij!

Lekker werken!
Inmiddels is dat ook zo. Mijn nieuwe werkkamer is een feit. Het is er prachtig en heerlijk. Ik heb mijn oude bestaan ook letterlijk de rug toegekeerd; ik kijk nu uit op de tegenoverliggende muur. Verder zit ik op een gladde vloer aan een echt bureau met veel ruimte. Ik heb prettig licht, mooie materialen en voldoende opbergruimte (met deuren!). Oh, wat is het leven weer mooi. Ik geniet. Dat we de tuin nog onder handen moeten nemen, kan me niet deren. Ik kan weer lekker werken!

Geleefd worden door omstandigheden en anderen
Het begint al op de middelbare school: huiswerk, vrienden, uitgaan, ouders, sporten, clubjes waar je bij wilt horen, allemaal leuke dingen en ja je bent jong en je wilt wat dus what’s the problem? Later in het leven gaat het vrolijk verder: leuke en drukke baan, samenwonen, vrienden en familie, nieuw huis, klussen, avondstudie, zomervakantie, wintersport. Pfff… af en toe voelt het wel als een beetje veel, maar ja, je wilt toch alles doen, niks missen, niemand teleurstellen en overal bijhoren. Toen er tenslotte nog een gezin bijkwam, deed ik er gewoon een schepje bovenop. Alles bleef zoals het was. Oké 4 dagen werken in plaats van 5, maar verder ging ik gewoon door. Kind erbij en dan maar alles een beetje sneller, dan past het nog steeds. Ik hoef je waarschijnlijk niet te vertellen dat het op mijn werk niet anders was: volle agenda’s, veel interessante projecten, stressen voor deadlines en iedereen die iets van mij wilde. Bij afspraken kwam ik altijd net op tijd of net  te laat, altijd gehaast. Maar ja, het moest toch gedaan worden. Ik had toch geen keus? Of toch wel?

En/en
Geen moment kwam het in mij op dat ik wellicht zelf de veroorzaker was van mijn hectische en drukke leven. Ik vond het hooguit opmerkelijk dat ik na een jaar lang elk vrij uurtje in  huis te hebben geklust, ik na de verhuizing helemaal geen “extra tijd” over had. De tijd ging zomaar op aan andere dingen, het overkwam me en ik was mij er niet bewust van.

De grote ommekeer kwam pas toen ik een paar jaar geleden een sabbatical nam. Nu kon ik eindelijk eens rustig aan doen, met een boek op de bank. Al die dingen doen waaraan ik nooit toekwam of gewoon eens helemaal niets doen. Ik zag het al helemaal voor me. Niets bleek minder waar! Mijn dagen leken zich als vanzelf te vullen met allerlei andere leuke én minder leuke zaken en van wat ik van plan was te doen kwam niets terecht. Hoe frustrerend! Het toeval wilde dat ik rond die tijd met CiEP in aanraking kwam en het mij steeds duidelijker werd dat ik het zelf veroorzaakte. Op het moment dat ik bewust aan de slag ben gaan kiezen en mijzelf voor de keus stelde “doe ik het nu, niet of later”, is er meer lucht in mijn agenda gekomen. Nu doe ik ook die dingen die ik mij had voorgenomen te doen, zowel zakelijk als prive. Door eerst te bepalen wat ik wil en wat voor mij belangrijk is en daarna bewust te kiezen waaraan ik mijn tijd wil besteden en wanneer ik dat ga doen is er ruimte gekomen voor en/en in plaats van of/of.  De frustratie maakt steeds vaker plaats voor voldoening. De automatische piloot van alles te willen is sterk, maar ik herken het steeds sneller, zodat ik tijdig kan bijsturen en schakelen. Dat is waar CiEP voor mij over gaat.

Ik zit meer te denken aan veranderingen op het gebied van bewust gedrag in werken, aan veranderingen in houding en persoonlijkheid.
Dan gaat het bijvoorbeeld over hoe jij je werk doet, dat jij je bewust bent van je automatische piloot en je valkuilen waar je met regelmaat in trapt(e).  Over je nieuwe inzichten in hoe en wanneer het ‘werkt’ in je werk en in de organisatie… en wanneer het (even) niet meer werkt en waar dat mogelijk aan ligt.

Een ander mens? Jazeker!
Kijk ik naar dit soort aspecten, dan durf ik met stelligheid te beweren: je bent inderdaad na CiEP een ‘ander’ mens. Je bent sowieso bewuster bezig met je werk. Je hebt daarin aanpassingen gedaan in de structuur, en hebt je nieuwe werkgewoonten eigen gemaakt. Nieuwe werkgewoonten die je ondersteunen bij het halen van resultaten in je werk, in tegenstelling tot sommige oude werkgewoontes die je niet (altijd) ondersteunden.

Een voorbeeld: je zei vroeger bijna volautomatisch “ja” tegen vragen van leidinggevenden. Simpelweg omdat je vindt dat dit zo hoort. Zij betalen immers toch je salaris? Je bent dus best gevoelig voor hiërarchie, iets wat je wellicht van huis uit hebt meegekregen….

Gevulde koeken
Zo was ik laatst in gesprek met een deelnemer, die bij aanvang van het programma vond dat hij CiEP niet zozeer nodig had. Hij had “al een structuur van zichzelf”. Zijn leidinggevende had hem echter uitgedaagd mee te doen. Ze sloten zelfs een weddenschap af met als inzet gevulde koeken voor de hele afdeling.

Als de deelnemer op dag 4 verrast zou zijn door wat CiEP hem had gebracht, zou hij zijn collega’s en de leidinggevende trakteren. Als de verrassing uitbleef, zou de leidinggevende de portemonnee trekken…

Realistische droom
Op dag 2 voerden we een gesprek op zijn werkplek. We concludeerden dat het gewenste resultaat dat hij op de 1^e dag had geformuleerd, al bijna was bereikt. Op mijn vraag wat zijn nieuwe uitdaging zou zijn – waar hij ècht warm voor zou lopen – kwam eigenlijk al snel een antwoord….

Want hij heeft een droom. Een realistische droom, waarvoor we op dag 3 en dag 4 van het programma kijken wat er nodig is om die waar te maken. Door zijn positieve houding en het inbrengen van zijn droom, ging ik die dag aangenaam verrast naar huis.

Wat ik nu al in hem zag, was een groot verschil in attitude, hetgeen hij zichzelf ook al had (h)erkend.  Hij was al veel bewuster ten aanzien van een aantal zaken, op het werk en ook thuis. Een ‘ander’ mens… een beetje…? Ook hij nu al?

Haar verhaal deed mij denken aan een simpele wetmatigheid uit een geheel ander vakgebied, namelijk de plantfysiologie. Wat heeft dat nu te maken met groei en ontwikkeling van mensen zul je zeggen. Wij zijn toch geen planten! Inderdaad, maar de wet waarover ik het heb, geldt volgens mij ook voor groei en ontwikkeling van mensen. Een poging om je duidelijk te maken wat ik bedoel:

Voor de groei van een plant zijn verschillende factoren nodig, zoals water, voedingsstoffen, licht, een bepaalde temperatuur en CO2. De plant groeit optimaal als al deze factoren in voldoende mate aanwezig zijn. Per gewas verschillen deze factoren uiteraard. In de natuur regelt dit zichzelf doordat een plant die niet van kou houdt gewoonweg niet zal voorkomen op het noordelijk halfrond en omgekeerd. Een plant die niet tegen zon kan, zal niet op plekken te vinden zijn waar geen schaduw is… In de teelt van gewassen heeft de mens zijn invloed aangewend om de verschillende factoren zodanig te manipuleren dat de plant optimaal groeit en daarmee een zo hoog mogelijke productie levert. Het moge duidelijk zijn dat in de kas onze mogelijkheden om de diverse groeifactoren te manipuleren groter is dan in de buitenlucht en de glastuinbouw is dan ook sterk ontwikkelt op dit vlak. Er is veel onderzoek verricht naar de optimale groeiomstandigheden voor de verschillende gewassen.

En nu mijn vergelijking met de groei en ontwikkeling van mensen: deze schuilt naar mijn mening in de “Wet van de beperkende factor”.  Deze houdt in dat indien één van de factoren die nodig zijn voor de groei van een plant in onvoldoende mate aanwezig is, dit niet gecompenseerd kan worden door meer te geven van een van de andere factoren. De component die in de minste hoeveelheid aanwezig is, bepaalt dus de groei en ontwikkeling van de plant en kan deze dus ook beperken ondanks dat van alle overige factoren voldoende aanwezig zijn. Als bijvoorbeeld de hoeveelheid licht die de plant nodig heeft in onvoldoende mate aanwezig is kan dit niet gecompenseerd worden door extra water, voedingsstoffen, een hogere temperatuur of meer CO2. De plant heeft voor zijn groei nu eenmaal al deze componenten in de juiste verhouding nodig, zoals je bij een kind het gebrek aan aandacht ook niet kunt compenseren door meer speelgoed, extra eten of een grotere fiets te geven.

Terwijl ik dit zo besprak met mijn deelnemer kwamen wij samen tot het inzicht dat er in haar groei- en ontwikkeltraject ook een essentieel onderdeel miste of in elk geval in onvoldoende mate vertegenwoordigd was. Zij probeerde dit te compenseren door meer van iets anders te doen, hetgeen uiteraard niet werkte. Door te kijken naar de ondervertegenwoordigde factor en hieraan meer invulling te geven kon zij optimaal gebruik maken van al het andere dat haar op het gebied van opleiding en ontwikkeling ter beschikking stond.

Een mooi voorbeeld van hoe wetmatigheden in de natuur toepasbaar zijn op alledaagse zaken, ongeacht welk vakgebied. Plantfysiologie blijft een mooi vak en als we de natuur bestuderen, groeien wij elke dag.